Sunday, 12 November 2017

മൂന്നാര്‍,കേരളത്തിലെ സ്വിറ്റ്സര്‍ലന്‍ഡ് (യാത്രാക്കുറിപ്പ് ) എസ് .സരോജം

        
           
മൂന്നാര്‍ ടോപ്പ്‌ സ്റ്റേഷനിലേക്കായിരുന്നു രാവിലത്തെ യാത്ര. മലമുകളില്‍ യാത്രയ്‌ക്കായി തയാറാക്കി നിര്‍ത്തിയിരിക്കുന്ന കുതിരകള്‍. 


സാഹസപ്രിയരായ യാത്രക്കാരെയും കുട്ടികളെയും ട്രക്കിംഗിന്‌ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന കുതിരക്കാര്‍. അവര്‍ക്കും കുതിരകള്‍ക്കും ഉപജീവനത്തിന്‌ ഇതല്ലാതെ വഴിയില്ലല്ലൊ. 

പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളുടെ പ്രൗഢഗംഭീരമായ പ്രകൃതിസൗന്ദര്യം നന്നായി ആസ്വദിക്കാന്‍ പറ്റിയവിധം നിരവധി വ്യൂ പോയിന്റുകളുണ്ടിവിടെ. 
മലയുടെ ചരിവുകളിലുള്ള ആദിവാസിക്കുടിലുകളില്‍ തീപുകയുന്നതും നോക്കി കുറേനേരം നിന്നു. എതിര്‍ദിശയില്‍ തമിഴ്‌നാടിന്‍റെ  ഭാഗമായ മീശപ്പുലിമലയും കാണാം. 



അപാരസുന്ദരമായ നീലാകാശത്തിന്‍ കീഴില്‍ മഞ്ഞിന്‍റെ  നേര്‍ത്ത മുഖാവരണമണിഞ്ഞ അഗാധമായ കൊക്കകളിലേക്ക്‌ നോക്കിനില്‍ക്കുമ്പോള്‍ പ്രകൃതിയുടെ നിഗൂഢതകളെപ്പറ്റിയുള്ള ചിന്തയായിരുന്നു മനസ്സില്‍. 


             പാലാറിനു കുറുകെയുള്ള മാട്ടുപ്പെട്ടി ഡാം ആയിരുന്നു അടുത്ത ലക്ഷ്യം. പള്ളിവാസല്‍ പ്രോജക്‌ടിന്‍റെ  സംഭരണ അണക്കെട്ടാണ്‌ മാട്ടുപ്പെട്ടി ഡാം. ഇവിടേക്ക്‌ സന്ദര്‍ശകരെ ആകര്‍ഷിക്കുന്നത്‌ പ്രകൃതിരമണീയതയും സ്‌പീഡ്‌ ബോട്ട്‌ സര്‍വ്വീസുമാണ്. എന്നാല്‍ വഴിയില്‍ അപ്രതീക്ഷിതമായി വന്നുഭവിച്ച ഗതാഗതക്കുരുക്ക്‌ കാരണം ഡാം സന്ദര്‍ശനം ഒഴിവാക്കേണ്ടിവന്നു. 

അവിടെനിന്നും മൂന്നു കിലോമീറ്റര്‍ അകലെയുള്ള ഇന്‍ഡോ-സ്വിസ്‌ ലൈവ്‌സ്റ്റോക്ക്‌ പ്രോജക്‌ടായിരുന്നു അടുത്ത ലക്ഷ്യം.

 മതിലിനുമീതെ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന കമ്പികളില്‍ തൊടരുതേ, ഷോക്കടിക്കും. ആരും അതിക്രമിച്ച്‌ കടക്കാതിരിക്കാനുള്ള സുരക്ഷാ ഏര്‍പ്പാടാണത്. വിശാലമായ ഗേറ്റിലൂടെ അകത്തേക്കു കടന്നാല്‍ ആദ്യം കാണുന്നത്‌ പച്ചപ്പരവതാനി വിരിച്ചതുപോലെ പരന്നുകിടക്കുന്ന പുല്‍പ്രദേശം.  

സ്വിസ്സ്‌ ബ്രൗണ്‍, സുനന്ദിനി തുടങ്ങി നൂറിലേറെ മുന്തിയ ഇനം പശുക്കളുടെ പരിപാലനകേന്ദ്രമാണിവിടം. പതിനൊന്ന്‌ തൊഴുത്തുകളിലായി അവയെ ശ്രദ്ധയോടെ പാര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതില്‍ മൂന്നെണ്ണത്തില്‍ മാത്രമേ സന്ദര്‍ശകര്‍ക്ക്‌ പ്രവേശനമുള്ളൂ.



 1963-ല്‍ സ്വിസ്സ്‌ ഗവണ്മെന്റിന്‍റെ  സഹകരണത്തോടെ തുടക്കം കുറിച്ചതാണ്‌ 191 ഹെക്‌ടാര്‍ വിസ്‌തൃതിയില്‍ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഡെയറിഫാം. കാറ്റില്‍ ബ്രീഡിംഗ്‌, സെമന്‍ ബാങ്ക്‌, വെറ്ററിനറി ട്രെയിനിംഗ്‌ കോഴ്‌സുകള്‍ തുടങ്ങി ലൈവ്‌സ്റ്റോക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവിധ പ്രോജക്‌ടുകള്‍ വിജയകരമായി നടത്തിവരുന്നു. 

ഫാമിനോട്‌ ചേര്‍ന്നുള്ള ഉദ്യാനത്തില്‍ റോസ്‌, സീനിയ, ഡാലിയ തുടങ്ങി പലതരം പൂക്കള്‍ സമൃദ്ധിയായി വിരിഞ്ഞുനില്‍ക്കുന്നു. ഏക്കറുകളോളം നീണ്ട തീറ്റപ്പുല്‍ കൃഷിയിടങ്ങള്‍, നാനാജാതി വൃക്ഷങ്ങള്‍.... കണ്ണിന്‌ കുളിരേകുന്ന ഹരിതസൗന്ദര്യമാണിവിടം.
ഡെയറിഫാമില്‍നിന്നും നേരെ മൂന്നാര്‍ ടൗണിലേക്ക്‌ തിരിച്ചു. 

മൂന്നുമണിനേരത്ത്‌ കോരിച്ചൊരിയുന്ന മഴയത്ത്‌ ടൗണിലെത്തി.
 രണ്ട്‌ ഹോട്ടലുകളില്‍നിന്നായി എല്ലാവര്‍ക്കും ഉച്ചഭക്ഷണം കിട്ടി. ഹോംമെയ്‌ഡ്‌ ചോക്ക്‌ലേറ്റും തേയിലയുമൊക്കെ വാങ്ങി, മൂന്നാറിനോട്‌ വിടപറഞ്ഞു. കട്ടപ്പനയാണ്‌ അടുത്ത ലക്ഷ്യം. അവിടെ വത്സല ടൂറിസ്റ്റ്‌ ഹോമിലാണ്‌ താമസം ഏര്‍പ്പാടാക്കിയിരിക്കുന്നത്‌.

കട്ടപ്പനനിന്നും ഏലപ്പാറ വഴി ഒമ്പതു കിലോമീറ്റര്‍ ദൂരമേയുള്ളൂ അഞ്ചുരുളിയിലേക്ക്‌. ഇടുക്കി ഡാമിന്‍റെ  തുടക്കം ഇവിടെനിന്നാണ്‌. ഇരട്ടയാര്‍ ഡാമിലെ വെള്ളം ഇടുക്കി ഡാമിന്‍റെ ജലാശയത്തിലേക്ക്‌ കൊണ്ടുപോകുന്നത്‌ അഞ്ചുരുളി തുരങ്കത്തിലൂടെയാണ്‌. 

ഈ ജലാശയത്തില്‍ അഞ്ചു മലകള്‍ നിരയായി ഉരുളി കമഴ്‌ത്തിയതുപോലെ ഇരിക്കുന്നതിനാല്‍ സ്ഥലത്തെ ആദിവാസികള്‍ നല്‍കിയ പേരാണ്‌ അഞ്ചുരുളി. കല്യാണത്തണ്ടു മലയിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ഭാഗത്താണ്‌ തുരങ്കം. ഇതിന്‍റെ  ഒരറ്റത്തുനിന്ന്‌ നോക്കിയാല്‍ ഒരു രൂപ നാണയത്തിന്‍റെ  വലിപ്പത്തില്‍ അങ്ങുദൂരെ മറ്റേയറ്റം കാണാം. ധൈര്യശാലികള്‍ക്ക്‌ ഉള്ളിലൂടെ അങ്ങേയറ്റംവരെ പോയിവരാം, ഒരു ടടേര്‍ച്ചകൂടെ കരുതിയാല്‍ മതി. 5.5 കി:മീ: നീളവും 24 അടി വ്യാസവുമുള്ള തുരങ്കം ഒറ്റ പാറയിലാണ്‌ നിര്‍മ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. പാറയുടെ രണ്ടുഭാഗത്തുനിന്നും ഒരേ സമയം നിര്‍മ്മാണം ആരംഭിച്ച്‌ നടുക്ക്‌ കൂട്ടിയോജിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. നിര്‍മ്മാണ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുണ്ടായ അപകടങ്ങളില്‍ 22 പേര്‍ മരണപ്പെട്ടു. കോണ്‍ട്രാക്‌ടര്‍ പൈലി പിള്ളയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ 1974 മാര്‍ച്ച്‌ പത്തിന്‌ നിര്‍മ്മാണം ആരംഭിച്ച്‌ 1980 ജനുവരി മുപ്പതിന്‌ ഉത്‌ഘാടനംചെയ്‌തു. നയനാനന്ദകരമായ കാഴ്‌ചകളുമായി സഞ്ചാരികളെ കാത്തുനില്‍ക്കുന്ന അഞ്ചുരുളിയെപ്പറ്രി പുറംലോകത്തിന്‌ വേണ്ടത്ര അറിവില്ല. സഞ്ചാരികളുടെ സുരക്ഷയ്‌ക്കായി വേണ്ടത്ര ക്രമീകരണങ്ങളുമില്ല. `ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്‌തകം' തുടങ്ങി നിരവധി മലയാളസിനിമകള്‍ക്ക്‌ ലൊക്കേഷനായിട്ടുള്ള അഞ്ചുരുളി ഒരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമെന്ന നിലയില്‍ ഒരുപാട്‌ വളരേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

ഇടുക്കിയിലെ എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളും മനോഹരമാണെങ്കിലും ഏറ്റവും മനോഹരമായ സ്ഥലം ഏതാണെന്ന ചോദ്യത്തിന്‌ ഒരുത്തരമേയുള്ളൂ, കല്യാണത്തണ്ടു മല. മലകളെ ചുറ്റിപ്പുണര്‍ന്നുകിടക്കുന്ന ഇടുക്കി ജലാശയത്തിന്‍റെയും മലകളിലെ പച്ചപ്പിന്‍റെയും വശ്യത കണ്ണിലൊതുക്കാനാവാത്തവണ്ണം പരന്നു കിടക്കുന്നു. 

അവിടവിടെ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള ബഞ്ചുകളിലിരുന്ന്‌ മതിയാവോളം കാണാം, കാറ്റിന്‍റെ തണുപ്പും നുകരാം. വിശ്രമിക്കാന്‍ ഒരു മുളങ്കുടിലുമുണ്ട്‌.

 കല്യാണത്തണ്ടു മലയ്‌ക്ക്‌ കാല്‍വരി മൗണ്ട്‌ എന്നും പേരുണ്ട്‌. ഇതൊരു സ്വകാര്യവ്യക്തിയുടെ വകയാണെന്ന്‌ അവിടെ നാട്ടിയിരിക്കുന്ന കുരിശുകള്‍ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ശരിയാവാം. 

കാഴ്‌ചയുടെ അഞ്ചു സുന്ദരദിനങ്ങള്‍ അവസാനിക്കാറായി. മടക്കയാത്രയ്‌ക്ക്‌ തൊട്ടുമുമ്പുള്ള കൊട്ടിക്കലാശം ഇടുക്കി അണക്കെട്ടിലാവട്ടെ. പലവട്ടം കണ്ടതാണെങ്കിലും ഓരോ കാഴ്‌ചയിലും പുതുമ തോന്നിപ്പിക്കുന്ന നിര്‍മ്മാണ കൗതുകമാണ്‌ ഇടുക്കി ആര്‍ച്ച്‌ ഡാം. സന്ദര്‍ശകരുടെ നോട്ടം ആദ്യമെത്തുന്നത്‌ കറുത്ത പെയിന്റില്‍ കുളിച്ചുനില്‍ക്കുന്ന കൊലുമ്പന്‍റെ  പ്രതിമയിലും. 

1932-ല്‍, ഇടുക്കിയിലെ ഘോരവനങ്ങളില്‍ നായാട്ടിനിറങ്ങിയ മലങ്കര എസ്റ്റേറ്റ്‌ സൂപ്രണ്ട്‌ ഡബ്ലിയു. ജെ ജോണിന്‌ അണക്കെട്ടിന്‌ അനുയോജ്യമായ സ്‌ഥാനം കാണിച്ചുകൊടുത്തത്‌ ആദിവാസിയായ കൊലുമ്പനാണ്‌. 
1976-ല്‍ ഇന്ദിരാഗാന്ധിയാണ്‌ ഈ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയുടെ ഉത്‌ഘാടനം നിര്‍വ്വഹിച്ചത്‌. ഇടുക്കി, ചെറുതോണി, കുളമാവ്‌ എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന്‌ അണക്കെട്ടുകളിലായി വൈദ്യുതി ഉത്‌പാദനത്തിന്‌ ആവശ്യമായ വെള്ളം സംഭരിച്ചു നിര്‍ത്തിയിരിക്കുന്നു. ചെറുതോണി ഡാമിലേക്കാണ്‌ ആദ്യം പോയത.്‌ അവിടെനിന്ന്‌ കാല്‍നടയായി ഇടുക്കി ആര്‍ച്ച്‌ ഡാമിലേക്കും. പെരിയാര്‍ നദിക്കു കുറുകെയാണ്‌ ഇടുക്കി ആര്‍ച്ച്‌ ഡാമിന്‍റെ  നിര്‍മ്മിതി. 839 മീറ്റര്‍ ഉയരമുള്ള കുറവന്‍ മലയെയും 925 മീറ്റര്‍ ഉയരമുള്ള കുറത്തിമലയെയും കൂട്ടിയിണക്കി നിര്‍മ്മിച്ച അണക്കെട്ടിന്‌ 55 അടി ഉയരവും 65 കി:മീ വിസ്‌തൃതിയുള്ള ജലസംഭരണിയുമുണ്ട്‌. മുലമറ്റം പവര്‍ഹൗസിന്‍റെ  ഉത്‌പാദനശേഷി 780 മെഗാവാട്ടാണ്‌. നാടുകാണി മലയുടെ മുകളില്‍നിന്ന്‌ 750 മീറ്റര്‍ അടിയിലുള്ള ഭൂഗര്‍ഭ വൈദ്യുതനിലയം ഇന്ത്യയിലേക്കുംവച്ച്‌ ഏറ്റവും വലുതുമാണ്‌. 

     ഇനി മടക്കയാത്രയാണ്‌, യാത്രയുടെ ആസ്വാദനവിവരണങ്ങളും മറ്റുമായി ബസ്സിനുള്ളില്‍. നീണ്ട മണിക്കൂറുകള്‍. രാത്രി പത്തുമണിയോടെ തിരുവനന്തപുരത്ത്‌ തിരിച്ചെത്തി, താമസിയാതെ വീണ്ടും ഒത്തുചേരാം എന്ന പ്രതീക്ഷ ബാക്കിവച്ചുകൊണ്ട്‌.
പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളുടെ അനന്യസൗന്ദര്യത്തില്‍ അലിഞ്ഞൊഴുകിയ ആ സുന്ദരദിനങ്ങളില്‍ മനസ്സിലും ചുണ്ടിലും തങ്ങിനിന്നത്‌ പണ്ടേ പാടിപ്പതിഞ്ഞ ഒരു ഗാനശകലം: 
`പുഴകള്‍, മലകള്‍, പൂവ നങ്ങള്‍... ഭൂമിക്ക്‌ കിട്ടിയ സ്‌ത്രീധനങ്ങള്‍....'

Saturday, 11 November 2017

വാല്‍പാറൈ മുതല്‍ മൂന്നാര്‍ വരെ (യാത്രാക്കുറിപ്പ്) എസ് .സരോജം



            ചുരമിറങ്ങി കുറേ മുന്നോട്ടു ചെന്നപ്പോള്‍  റോഡരികിലെ കടകളില്‍ യാത്രക്കാരെ കൊതിപ്പിക്കുന്ന  തരത്തില്‍ പച്ച മീന്‍  ഉടന്‍  പൊരിച്ചെടുക്കാന്‍ പാകത്തില്‍ മസാലപുരട്ടി കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിക്കുന്നു  


        ക്രമേണ മണ്ണിന്‍റെയും പച്ചപ്പിന്‍റെയും  സ്വഭാവം മാറി. മഴനിഴല്‍  കാടുകള്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. വരണ്ട മണ്ണില്‍  ഉയരത്തില്‍ വളര്‍ന്നു നില്‍ക്കുന്ന കള്ളിച്ചെടികള്‍....  

 ചിന്നാര്‍ വന്യജീവിസങ്കേതം വഴിയായിരുന്നു യാത്ര. കേരളത്തിലെ മഴനിഴല്‍ക്കാടാണ് ചിന്നാര്‍.  വഴിയോരം കൌതുകമുണര്‍ത്തുന്ന  കാനനക്കാഴ്ചകള്‍ സമ്മാനിച്ചുകൊണ്ടേയിരുന്നു .

  നാനാജാതി കുരങ്ങുകളുടെ വിഹാരരംഗമാണ്ചി ന്നാര്‍ വന്യജീവി സാങ്കേതം . ഒരു മരം നിറയെ വിശേഷപ്പെട്ട കായ്കള്‍ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നതുകണ്ട്  കൌതുകത്തോടെ നോക്കിയിരുന്നു. അടുത്തെത്തിയപ്പോഴാണ് അബദ്ധം മനസ്സിലായത്‌; അതെല്ലാം  കുരങ്ങന്മാരായിരുന്നു !
 അതാ   വനത്തിനുള്ളില്‍  മനോഹരമായൊരു ജലപാതം ; തൂവാനം വെള്ളച്ചാട്ടം.  84 അടി ഉയരത്തില്‍നിന്ന് താഴേക്കു പതിക്കുന്ന ഈ ജലപാതം  ഇടുക്കിജില്ലയിലെ  മൂന്നാറിലാണ്.
മുതിരപ്പുഴ, നല്ലത്തണ്ണി, കണ്ടലി എന്നീ മൂന്ന്‌ ജലപ്രവാഹങ്ങളുടെ സംഗമ സ്ഥാനമായതു കൊണ്ടാണ്  ഈ സ്ഥലത്തിന്‌ മൂന്നാര്‍ എന്ന പേരുവരാന്‍ കാരണം. സുഖശീതളമായ കാലാവസ്ഥയുള്ള മൂന്നാറിനെ ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ വേനല്‍ക്കാല സുഖവാസകേന്ദ്രമാക്കിയതുമുതല്‍ തുടങ്ങുന്നു മൂന്നാറിന്‍റെ  പ്രശസ്‌തി. സമുദ്രനിരപ്പില്‍ന്നും ഏകദേശം 1600 - 1800 മീറ്റര്‍ ഉയരത്തില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മൂന്നാര്‍ 2000-മാണ്ടിലാണ്‌ കേരളസര്‍ക്കാരിന്‍റെ  വിനോദസഞ്ചാര ഭൂപടത്തില്‍ ഇടംനേടിയത്‌. തമിഴ്‌നാടുമായി ചേര്‍ന്നുകിടക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാല്‍ സാംസ്‌കാരികമായ ഒരു സങ്കലനം ഇവിടത്തെ ജനജീവിതത്തിലും പ്രകടമാണ്‌.

 മൂന്നാര്‍ ടൗണിലെ ചന്ദന  റോയല്‍ റിസോര്‍ട്ടിലായിരുന്നു 
ഉച്ചഭക്ഷണം ഏര്‍പ്പാടാക്കിയിരുന്നത്‌. 

മൂന്നാറില്‍നിന്നും അമ്പതുകിലോമീറ്ററോളം ദൂരത്ത്‌ വടക്കുകിഴക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മറയൂര്‍ താഴ്‌വരയിലേക്കായിരുന്നു തുടര്‍യാത്ര. മലകള്‍ക്കിടയില്‍ മറഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഊരാണ്‌ മറയൂരായി മാറിയതെന്ന്‌ സ്ഥലനാമകഥ. ചുറ്റിനും സൗമ്യസാമീപ്യമായി നില്‍ക്കുന്ന പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളുടെ ചുവടുവരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന മറയൂര്‍താഴ്‌വര ഒരു മഴനിഴല്‍പ്രദേശമാണ്‌. കേരളത്തിന്‍റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളില്‍ മഴപെയ്യുമ്പോള്‍ ഇവിടെ അന്തരീക്ഷം മൂടിക്കെട്ടിനില്‍ക്കും. ഇപ്പോള്‍ മഴപെയ്യും എന്ന തോന്നലല്ലാതെ ശരിക്കും മഴപെയ്യില്ല. മഴയുടെയും സൂര്യപ്രകാശത്തിന്‍റെ യും കുറവുകാരണം സസ്യങ്ങളുടെയും വൃക്ഷങ്ങളുടെയും വളര്‍ച്ച മന്ദഗതിയിലാണ്‌. 
മറയൂരില്‍ ചന്ദനമരങ്ങള്‍ തിങ്ങിവളരുന്നതിന്‍റെ  കാരണം ഈ വിചിത്രമായ കാലാവസ്ഥയാണെന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. 

മലമുകളില്‍ നിന്ന്‌ ചുറ്റാകെ കണ്ണോടിച്ചു. ഒരുവശത്ത്‌ കാന്തല്ലൂര്‍ മലനിരകള്‍ കോട്ടപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു. മറുവശത്ത്‌ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരംകൂടിയ ഗിരിശിഖരമായ ആനമുടിയും. വേറൊരുവശത്ത്‌ ചിന്നാര്‍ വന്യജീവിസങ്കേതത്തിന്‍റെ  ഭാഗമായ മലനിരകള്‍. 

താഴെ കുറച്ചകലെയായി പാറവിടവിലൂടെ കലപിലകൂട്ടിയൊഴുകുന്ന പാമ്പാര്‍. മറയൂര്‍ ഹൈസ്‌കൂളിനപ്പുറം, വിശാലമായ പാറപ്പരപ്പില്‍ പാമ്പാറിനെ നോക്കിനില്‍ക്കെ സ്‌കൂള്‍ക്ലാസ്സില്‍ പഠിച്ചതോര്‍മ്മവന്നു. `കേരളത്തില്‍ നാല്‍പത്തിനാല്‌ നദികളുള്ളതില്‍ മൂന്നെണ്ണം മാത്രമാണ്‌ കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്നത്‌- പാമ്പാര്‍, കബനി, ഭവാനി.' 

ഇടിഞ്ഞപൊളിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന രണ്ടു മുനിയറകളാണ്‌ ആദ്യം കണ്ണില്‍പെട്ടത്‌. പാറപ്പുറത്തെ കട്ടികുറഞ്ഞ മണ്ണില്‍ ദര്‍ഭയും പോതപ്പുല്ലും ആളുയരത്തില്‍ വളര്‍ന്ന്‌ മുനിയറകള്‍ക്ക്‌ കാവല്‍നില്‍ക്കുന്നു. കഷ്‌ടിച്ച്‌ ഒരാള്‍പൊക്കമുള്ള ഈ കല്ലറകള്‍ക്കുള്ളിലാണ്‌ പണ്ട്‌ പഞ്ചപാണ്‌ഡവന്മാര്‍ ഒളിച്ചിരുന്നതെന്നാണ്‌ ഗ്രാമീണരുടെ വിശ്വാസം. വെയിലിന്‍റെ ചൂടില്‍ വിയര്‍ത്തൊഴുകി, മലകയറി ഉള്ളിലേക്ക്‌ ചെന്നപ്പോഴാണ്‌ കുറേയേറെ മുനിയറകള്‍ അടുത്തടുത്ത്‌ കണ്ടത്‌.


നാലുവശവും കല്‍പാളികള്‍കൊണ്ടു മറച്ച്‌ മറ്റൊരു കല്ലുകൊണ്ട്‌ മുകള്‍ഭാഗം മൂടിയവ. കുറെയെണ്ണം തകര്‍ന്നുകിടക്കുന്നു. കേരളത്തിന്‌ ഒരു ശിലായുഗ ചരിത്രം അവകാശപ്പെടാനില്ലെന്ന ഒരുനൂറ്റാണ്ടിലേറെ പഴക്കമുള്ള നിഗമനം (റോബര്‍ട്ട്‌ ബ്രൂസ്‌ ഫുഡിന്‍റെ ) തെറ്റാണെന്ന്‌ തെളിഞ്ഞത്‌ ഈ കല്ലറകളുടെ കണ്ടുപിടിത്തത്തോടെയാണല്ലൊ! ശിലായുഗത്തിന്‍റെ  അവസാനഘട്ടമായ മഹാശിലായുഗത്തില്‍ ഇവിടെ ജീവിച്ചിരുന്ന ആളുകള്‍ മരിച്ചവരെ മറവുചെയ്‌തിരുന്ന കല്ലറകളാണ്‌ മുനിയറകള്‍. കേരളത്തിനുപുറമേ അയര്‍ലണ്ട്‌, നെതര്‍ലണ്ട് ഫ്രാന്‍സ്‌, റഷ്യ, സ്‌പെയിന്‍, ഇറ്റലി, കൊറിയ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലും ഇത്തരം ശിലാനിര്‍മ്മിതികള്‍ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്‌. ഡോള്‍മന്‍ (ശവക്കല്ലറ) എന്നാണ്‌ അവ അറിയപ്പെടുന്നത്‌. 1976 - ല്‍ സംസ്ഥാന പുരാവസ്‌തുവകുപ്പ്‌ മറയൂര്‍ മുനിയറകളെ സംരക്ഷിത സ്‌മാരകങ്ങളായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. 

മലയാളക്കരയില്‍ മറയൂര്‍ ശര്‍ക്കരയെപ്പറ്റി കേട്ടിട്ടില്ലാത്ത മധുരപ്രിയരുണ്ടാവില്ല, അത്രയ്‌ക്ക്‌ ഗുണമേന്മയാണതിന്‌. യാത്രാസംഘത്തില്‍ പലര്‍ക്കും ശര്‍ക്കര വാങ്ങിയേ തീരൂ എന്ന്‌ നിര്‍ബന്ധവും. അങ്ങനെയാണ്‌ ഒരു ശര്‍ക്കരനിര്‍മ്മാണ യൂണിറ്റ്‌ സന്ദര്‍ശിച്ചത്‌. കരിമ്പില്‍നിന്നും നീരെടുത്ത്‌ പാകപ്പെടുത്തി ശര്‍ക്കരയുണ്ടാക്കുന്നത്‌ നേരില്‍ കണ്ടു. 
അതിനടുത്തുള്ള ഒരു സ്വകാര്യ പുഷ്‌പ, ഫല, സസ്യത്തോട്ടവും കണ്ടശേഷം ചന്ദനക്കാടുകള്‍ ചുറ്റിനടന്നു കാണണമെന്ന മോഹത്തോടെയാണ്‌ സര്‍ക്കാര്‍ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ചന്ദനത്തോട്ടത്തില്‍ എത്തിയത്‌. സന്ദര്‍ശനസമയം കഴിഞ്ഞിരുന്നതിനാല്‍ അകത്തു പ്രവേശിക്കാനായില്ല. വഴിയോരത്തുള്ള മരങ്ങള്‍ ഓടുന്ന വണ്ടിയിലിരുന്ന്‌ കണ്ട്‌ തൃപ്‌തിപ്പെടേണ്ടിവന്നു. 

തിരക്കേറിയ മൂന്നാര്‍ ടൗണില്‍ വണ്ടി പാര്‍ക്കുചെയ്യാന്‍പോലും ഇടമില്ലാതെ പ്രയാസപ്പെട്ടു. കുറച്ചകലെയുള്ള ബ്ലാക്ക്‌ ഫോറസ്റ്റ്‌ റിസോര്‍ട്ടിലാണ്‌ മുറികള്‍ ബുക്കുചെയ്‌തിരുന്നത്‌. രാത്രി വളരെ വൈകിയതിനാല്‍ ടൗണില്‍നിന്ന്‌ ഭക്ഷണം കഴിച്ചിട്ടാണ്‌ അങ്ങോട്ട്‌ പോയത്‌. അതിരാവിലെ ഉണര്‍ന്നപ്പോള്‍ കണ്ടത്‌ റിസോര്‍ട്ടിന്‍റെ  കിഴക്ക്‌ ഭാഗത്തായി  മലമുകളില്‍ നിന്ന് പൊട്ടിയൊഴുകുന്ന മനോഹരമായൊരു   വെള്ളച്ചാട്ടം!
(തുടരും)



Friday, 10 November 2017

അതിരപ്പള്ളി മുതല്‍ വാല്‍പാറൈ വരെ (യാത്രാക്കുറിപ്പ്) എസ്‌.സരോജം



                      സീക്കിന്‍റെ ഊര്‍ജ്ജസ്വലരായ സാരഥികള്‍ ഇടയ്‌ക്കിടെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന വിനോദയാത്രകള്‍ സര്‍വ്വീസില്‍നിന്ന്‌ വിരമിച്ചവരും യാത്രകള്‍ ഇഷ്‌ടപ്പെടുന്നവരുമായ ഒരുപിടി മുതിര്‍ന്ന പൗരന്മാര്‍ക്ക്‌ ഉണര്‍വ്വിന്‍റെയും ഉല്ലാസത്തിന്‍റെയും അപൂര്‍വ്വദിനങ്ങള്‍ സമ്മാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇക്കഴിഞ്ഞ മെയ്‌ ഇരുപത്തൊന്നു മുതല്‍ ഇരുപത്തഞ്ചു വരെയുള്ള അഞ്ചുദിവസങ്ങള്‍ കുട്ടികളും പേരക്കുട്ടികളുമൊത്ത്‌ പ്രകൃതിയുടെ സ്വച്ഛസൗന്ദര്യങ്ങളിലൂടെ ഹൃദയപൂര്‍വ്വം ആര്‍ത്തുല്ലസിച്ചുനടക്കുകയായിരുന്നു ഞങ്ങള്‍ കുറേ അപ്പുപ്പന്മാരും അമ്മുമ്മമാരും. ഒന്നരവയസ്സുകാരന്‍ അലന്‍ റോബിന്‍ മുതല്‍ എഴുപതുവയസ്സുകാരന്‍ ...... വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു ഇരുപത്തിയൊമ്പതുപേരടങ്ങിയ യാത്രാസംഘത്തില്‍. 

കന്യാകുമാരിമുതല്‍ കൈലാസംവരെ സാഹസ സഞ്ചാരം നടത്തി ധാരാളം അനുഭവസമ്പത്തുള്ള  പ്രിയപ്പെട്ട ജെ.പി. ചന്ദ്രകുമാര്‍ ആയിരുന്നു ടീം ക്യാപ്‌റ്റന്‍. ഞായറാഴ്‌ച രാവിലെ ആറുമണിക്ക്‌ സെക്രട്ടറിയേറ്റ്‌ പരിസരത്തുനിന്ന്‌ സണ്ണി ഡേ ട്രാവല്‍സിന്‍റെ  ലക്ഷ്വറി കോച്ചില്‍ യാത്ര ആരംഭിക്കുകയായി. പ്രകൃതിയുടെ തനിമയും സൗന്ദര്യവും കണ്ണുകളില്‍ കോരിനിറച്ചുകൊണ്ട്‌ പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളിലൂടെയുള്ള ഒരു വ്യത്യസ്‌ത സഞ്ചാരമായിരുന്നു ഇത്തവണ.

അതിരപ്പള്ളിക്ക്‌ പോകുംവഴി തൃശൂര്‍ ജില്ലയിലെ തുമ്പൂര്‍മൂഴിയില്‍ ചാലക്കുടിപ്പുഴയ്‌ക്കു സമീപമുള്ള ബട്ടര്‍ഫ്‌ളൈ ഗാര്‍ഡന്‍ സന്ദര്‍ശിച്ചു. പലജാതി പൂക്കളും പൂമ്പാറ്റകളും കണ്ണിന്‌ വിരുന്നൊരുക്കി കാത്തുനില്‍ക്കുകയാണവിടെ. പൂന്തേന്‍ നുകര്‍ന്നും പാറിപ്പറന്നും ഉല്ലസിക്കുന്ന പൂമ്പാറ്റകളുടെ പിന്നാലേ കട്ടികള്‍ ഉത്സാഹത്തോടെ ഓടിനടന്നു. പാര്‍ക്കിനപ്പുറം അതാ ഒരു തൂക്കുപാലം! ഒന്നു കയറിനോക്കൂ, തൂക്കുപാലമല്ലേ ചെറിയ ആട്ടമുണ്ടാവും. പേടി തോന്നുന്നുണ്ടോ? എങ്കില്‍ താഴേക്കുനോക്കാതെ നടന്നോളൂ. പാലം കടന്നാല്‍ എറണാകുളം ജില്ലയിലേക്കാവും കാലുകുത്തുക.

 ചാലക്കുടിപ്പുഴയ്‌ക്കു കുറുകെ 141 മീറ്റര്‍ നീളവും 1.2 മീറ്റര്‍ വീതിയുമുള്ള തൈക്കൂട്ടംകടവ്‌ തൂക്കുപാലത്തിന്‍റെ രൂപകല്‍പ്പനയും നിര്‍മ്മാണവും നിര്‍വ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്‌ കേരളസര്‍ക്കാര്‍ സ്ഥാപനമായ ഇലക്‌ട്രിക്കല്‍ അലൈഡ്‌ ആന്റ്‌ എന്‍ജിനിയറിംഗ്‌ കമ്പനിയാണ്‌. കാല്‍നടക്കാര്‍ക്കുവേണ്ടി മാത്രമുള്ളതാകയാല്‍ പാലത്തിലൂടെ വാഹനഗതാഗതം പൂര്‍ണ്ണമായും നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരേസമയം മുപ്പതിലധികംപേര്‍ സഞ്ചരിക്കാനും പാടില്ല. 

ഉച്ചഭക്ഷണത്തിനുശേഷം അതിരപ്പള്ളി വെള്ളച്ചാട്ടം കാണാന്‍ പോയി. `രാവണ്‍' സിനിമയിലെ അതിമനോഹരമായ വെള്ളച്ചാട്ടമായിരുന്നു മനസ്സില്‍. ജലവൈദ്യുതപദ്ധതിയുടെ പേരില്‍ കൂടെക്കൂടെ വാര്‍ത്തകളില്‍ ഇടംപിടിക്കുന്ന ആതിരപ്പള്ളിയുടെ നഗ്നസൗന്ദര്യം ആരെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നത്‌ തന്നെ. മദ്ധ്യവേനലവധി അവസാനിക്കാറായതുകൊണ്ടാവാം സഞ്ചാരികളുടെ അണമുറിയാത്ത പ്രവാഹമായിരുന്നു. അധികവും തമിഴ്‌നാട്ടുകാരും മലയാളികളും. വാഹനത്തില്‍നിന്നിറങ്ങി വനനടുവിലെ വഴിയിലൂടെ കുറേ നടക്കാനുണ്ട്‌. 

വഴിയോരത്തെ മുളവേലിയിലും മരക്കൊമ്പുകളിലും പാറപ്പുറത്തുമൊക്കെ ആതിഥേയരെപ്പോലെ നിരന്നിരിക്കുന്ന വാനരന്മാരെ കൗതുകപൂര്‍വ്വം വീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്‌ തിരക്കിലൂടെ ഒഴുകിയൊഴുകി വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനരികെയെത്തി.

 ഒഴുക്കില്ലാത്ത വെള്ളത്തില്‍ കുളിക്കാന്‍ തിരക്കുകൂട്ടുന്ന സഞ്ചാരികളുടെ സമുദ്രം പോലെ പാറപ്പരപ്പ്‌. ഇരുപത്തിനാലുമീറ്റര്‍ ഉയരത്തില്‍നിന്ന്‌ താഴേക്ക്‌ പതിക്കുന്ന വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്‌ മഴക്കാലത്തെയത്ര സമൃദ്ധിയില്ല.

 പക്ഷേ, ചുറ്റുമുള്ള വൃക്ഷനിബിഡമായ ഹരിതസമൃദ്ധി വേനല്‍മനസ്സുകളില്‍പ്പോലും കുളിരുനിറയ്‌ക്കും. മടങ്ങുമ്പോള്‍ മനസ്സു മന്ത്രിച്ചു, മഴക്കാലത്ത്‌ വീണ്ടും വരണം; അതിരപ്പള്ളിയുടെ നിറയൗവ്വനം ആസ്വദിക്കാന്‍. 

സ്‌നോ സ്റ്റോം പാര്‍ക്ക്‌ എന്നപേരില്‍ അടുത്തകാലത്തു തുടങ്ങിയ കൃത്രിമമായൊരു മഞ്ഞുലോകമുണ്ട്‌ അതിരപ്പള്ളിയില്‍. രാത്രി ഏഴുമണിക്കാണ്‌ അവിടെ ഷോ തുടങ്ങുന്നത്‌. മഞ്ഞില്‍ നടന്നും കിടന്നുരുണ്ടും മഞ്ഞുപരലുകള്‍ വാരി എറിഞ്ഞുകളിച്ചും ചടുലസംഗീതത്തിന്‍റെ താളപ്പെരുമയ്‌ക്കനുസരിച്ച്‌ നൃത്തം ചെയ്‌തും കുട്ടികളും ചെറുപ്പക്കാരുമൊക്കെ മതിമറന്നാഹ്ലാദിച്ചു. ഈ യാത്രയില്‍ അവര്‍ ഏറെ ആസ്വദിച്ചതും ഈ മഞ്ഞുലോകം തന്നെ. തണുപ്പിന്‍റെ കാഠിന്യം ഇഷ്‌ടപ്പെടാഞ്ഞിട്ടാവാം മുതിര്‍ന്നവര്‍ പലരും സ്‌നോ സ്റ്റോം ഒഴിവാക്കുകയാണുണ്ടായത്‌. അന്നുരാത്രി അതിരപ്പള്ളി റസിഡന്‍സിയിലായിരുന്നു താമസം.
രണ്ടാംദിവസം ചാലക്കുടി-വാല്‍പ്പാറ റൂട്ടിലായിരുന്നു സഞ്ചരം. അതിരപ്പള്ളി വെള്ളച്ചാട്ടത്തില്‍നിന്നും അഞ്ചുകിലോമീറ്റര്‍ അകലെ, ഷോളയാര്‍ വനമേഖലയിലുള്ള വാഴച്ചാല്‍ വെള്ളച്ചാട്ടം ജലസമൃദ്ധിയില്‍ അതിരപ്പള്ളിയെക്കാള്‍ മുന്നിലാണെന്നു തോന്നി. മലനിരകളുടെയും പാറക്കൂട്ടങ്ങളുടെയും നടുവിലൂടെ അതിവേഗത്തില്‍ ഒഴുകിവരുന്ന നദിപോലെ തോന്നും കാഴ്‌ചയ്‌ക്ക്‌.

ഔഷധസസ്യത്തോട്ടവും വന്‍വൃക്ഷങ്ങളും കുഞ്ഞുനീര്‍ച്ചാലുകളും തുടങ്ങി ഈ സംരക്ഷിതവനമേഖല സമ്മാനിച്ചത്‌ സമാനതകളില്ലാത്ത കാഴ്‌ചകള്‍.

പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളുടെ ദൃശ്യഭംഗികളില്‍ മനവും മിഴിയും അര്‍പ്പിച്ചുകൊണ്ട്‌ യാത്രതുടര്‍ന്നു, തോട്ടങ്ങള്‍ക്കു നടുവിലൂടെ, മലക്കപ്പാറ വഴി ഷോളയാറിലേക്ക്‌. ഇനിയങ്ങോട്ട്‌ തമിഴ്‌നാടാണ്‌. ചെക്ക്‌പോസ്റ്റില്‍ കുറേനേരം കാത്തുകിടക്കേണ്ടിവന്നു അതിര്‍ത്തികടക്കാനുള്ള അനുമതിക്ക്‌. ചാലക്കുടി പട്ടണത്തില്‍നിന്നും 65 കിലോമീറ്റര്‍ കിഴക്കാണ്‌ ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ള രണ്ടാമത്തെ അണക്കെട്ടായ അപ്പര്‍ ഷോളയാര്‍.

 ചാലക്കുടിപ്പുഴയ്‌ക്കു കുറുകെ നിര്‍മ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ഷോളയാര്‍ ഡാം സന്ദര്‍ശിക്കണമെങ്കില്‍ തമിഴ്‌നാടിന്‍റെ പ്രത്യേക അനുമതി വേണം. ഹരിതാഭയാര്‍ന്ന മലനിരകള്‍ക്കും വൃക്ഷനിബിഡമായ വനങ്ങള്‍ക്കും നടുവില്‍ കാര്യമായ തിരക്കൊന്നുമില്ലാത്ത സ്വച്ഛസുന്ദരമായ ഒരാദിവാസി മേഖലയാണ്‌ ഷോളയാര്‍. വിശാലമായ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളും ചെറിയ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും അരുവികളും കൊണ്ട്‌ സമൃദ്ധമാണ്‌ ഈ പ്രദേശം. വഴിയില്‍ ചിലപ്പോള്‍ നിരുപദ്രവികളായ വന്യജീവികളെയും കാണാം.
സമുദ്രനിരപ്പില്‍നിന്നും 3500 അടി ഉയരത്തിലുള്ള വാല്‍പ്പാറയില്‍ എത്തിയപ്പോഴേക്കും ഉച്ചയായി. ടൗണിലെ ഗ്രീന്‍ഹില്‍ ഹോട്ടലില്‍ മുറിയെടുത്തശേഷം ഭക്ഷണവും അല്‌പവിശ്രമവും കഴിഞ്ഞ്‌ ലോക്കല്‍ സൈറ്റ്‌സീയിംഗിനായി ജീപ്പുകളില്‍ യാത്രയായി. 

കേരളത്തിലേതില്‍നിന്ന്‌ വ്യത്യസ്‌തമായി, അതിവിശാലമായ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളാണ്‌ വാല്‍പ്പാറയിലുള്ളത്‌. ടൗണില്‍നിന്നും പതിനഞ്ചു കിലോമീറ്റര്‍ അകലെയാണ്‌ നല്ലമുടി പൂഞ്ഞോലൈ തേയിലത്തോട്ടം. 

തോട്ടത്തിനുള്ളില്‍ കരിങ്കല്ല്‌ പാകിയ വീതിയുള്ളൊരു നടപ്പാതയുണ്ട്‌. ഒരുകിലോമീറ്ററോളം നടന്ന്‌ മുകളിലെത്തിയാല്‍ വ്യൂ പോയിന്റായി. അവിടെനിന്ന്‌ നോക്കിയാല്‍ അങ്ങു താഴെ ആദിവാസികള്‍ അധിവസിക്കുന്ന നല്ലമുടി താഴ്‌വര കാണാം. പുകമഞ്ഞും വെയിലും കൂടിക്കലര്‍ന്ന ഹരിതനീല സൗന്ദര്യമായിരുന്നു താഴ്‌വരയ്‌ക്ക്‌. വൃക്ഷനിബിഡമായ ആ താഴ്‌വാരത്തിനപ്പുറത്താണ്‌ നമ്മുടെ മൂന്നാര്‍. മഞ്ഞിന്‍റെ  മറ അല്‍പമൊന്ന്‌ മാറിയപ്പോള്‍ ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയരംകൂടിയ ഗിരിശിഖരമായ ആനമുടി അകലെ തെളിഞ്ഞു. 

ചുറ്റുമുള്ള വനപ്രകൃതിയുടെ വശ്യതയില്‍ ലയിച്ച്‌ വലിയൊരു വൃക്ഷച്ചുവട്ടില്‍ കുറേനേരം ഇരുന്നു. ഇതേ വ്യൂ പോയിന്റില്‍ വച്ചാണത്രെ തദ്ദേശവാസിയായ വേലു എന്ന കര്‍ഷകന്‍റെ  മുന്നില്‍ ഇഷ്‌ടദൈവമായ മുരുകന്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്‌. `ഓം ആധി മുരുകാ' എന്ന്‌ ഉച്ചത്തില്‍ വിളിച്ചുകൊണ്ട്‌ അന്നുമുതല്‍ ഈ പ്രദേശത്തിന്‍റെ  സംരക്ഷകനായി ചുറ്റിനടക്കുകയാണ്‌ വേലു. മുരുകന്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട സ്ഥാനത്ത്‌ പിന്നീട്‌ ഒരു മുരുകക്ഷേത്രമുണ്ടായി, തോട്ടത്തില്‍ അവിടവിടെയായി " SEEN GOD OHM ADHI MURUGA NALLAMUDI POONJOLAI'' എന്ന പരസ്യബോര്‍ഡുകള്‍ സ്ഥാപിതമായി. വേലുവിനെ കാണണമെന്ന്‌ ആഗ്രഹം തേന്നിയെങ്കിലും അപ്പോള്‍ അയാള്‍ അവിടെയെങ്ങും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. വരുന്നതുവരെ കാത്തുനില്‍ക്കാന്‍ ഞങ്ങള്‍ക്ക്‌ സമയവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. തിരിച്ചിറങ്ങുമ്പോഴാണ്‌ വഴിയില്‍കിടന്ന ആനപ്പിണ്‌ഡം ശ്രദ്ധയില്‍പ്പെട്ടത്‌. രാത്രികാലങ്ങളില്‍ കാട്ടാന, കരടി, പുലി തുടങ്ങിയ വന്യജീവികള്‍ ഈ പ്രദേശത്ത്‌ സൈ്വരസഞ്ചാരം ചെയ്യുക പതിവാണ്‌. തോട്ടത്തിന്‍റെ  കവാടത്തോട്‌ ചേര്‍ന്നുള്ള പീടികയില്‍നിന്ന്‌ നല്ല ഇലത്തേയിലയും വാങ്ങി. 

മടങ്ങുന്ന വഴിക്ക്‌ വെള്ളമലൈ എസ്റ്റേറ്റിന്‌ സമീപത്തുള്ള തുരങ്കവും സന്ദര്‍ശിച്ച്‌ സന്ധ്യയോടെ ഹോട്ടലില്‍ തിരിച്ചെത്തി.

പിറ്റേന്നു രാവിലെ വാല്‍പ്പാറ - പൊള്ളാച്ചി മലമ്പാതയിലൂടെ നാല്‍പത്‌ കൊടുംവളവുകള്‍ താണ്ടി വാല്‍പ്പാറച്ചുരം ഇറങ്ങി. 

തെക്കേയിന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങള്‍ സമ്മാനിക്കുന്ന കാനനപാതയാണത്‌. 

റോഡിലേക്ക്‌ തള്ളിനില്‍ക്കുന്ന പാറകളും മലകളും നീര്‍ച്ചോലകളും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും തടാകങ്ങളും വിവിധജാതി പൂക്കളും ചിത്രശലഭങ്ങളും വന്യമൃഗങ്ങളും ഇടയ്‌ക്കിടെയുള്ള വ്യൂ പോയിന്റുകളും.... കാഴ്‌ച ഒരു ഉത്സവമാവാന്‍ ഇതില്‍പ്പരം എന്തുവേണം! 

ആളിയാര്‍ ഡാംസൈറ്റില്‍ കുറച്ചുനേരം ചുറ്റിനടന്നശേഷം മൂന്നാറിലേക്ക് യാത്രയായി.
                                                      ( തുടരും)

Monday, 23 October 2017

ജല്‍പായ്‌ഗുരിയിലെ അര്‍ദ്ധയാമം (കഥ) - എസ്.സരോജം

പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യസംഘം മാസികയില്‍ (2017-ലെ ഓണപ്പതിപ്പ്)  പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്  

                  അപരിചിതയായ യാത്രക്കാരിക്കുമുന്നില്‍ അമ്പരപ്പിന്‍റെ  ദൃശ്യങ്ങള്‍ തുറന്നിട്ടുകൊണ്ട്‌ പാതിരാമയക്കത്തില്‍ ആണ്ടുകിടക്കുന്ന ന്യൂജല്‍പായ്‌ഗുരി! തിളങ്ങുന്ന ഹൈമാസ്റ്റ്‌ വെളിച്ചത്തിനു കീഴെ കല്‍ക്കരിതിന്നു തളര്‍ന്ന തീവണ്ടിയെന്‍ജിന്‍ അണിഞ്ഞൊരുങ്ങി കിടപ്പുണ്ട്‌. കമ്പിവേലിക്കരികെ തേഞ്ഞുപോയ ഇരിപ്പിടങ്ങളുമായി നിരന്നുകിടക്കുന്ന സൈക്കിള്‍റിക്ഷകള്‍. യാത്രക്കാരുടെ തിരക്കില്ല. പോര്‍ട്ടര്‍മാരുടെ ബഹളമില്ല. അനൗണ്‍സ്‌മെന്റിന്‍റെ  മുഴക്കമില്ല. യാത്രക്കാര്‍ അറിയേണ്ട കാര്യങ്ങള്‍ പ്രവേശനകവാടത്തിലെ ഡിസ്‌പ്ലേ ബോര്‍ഡില്‍ തെളിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. വിശാലമായ മുന്‍വരാന്തയില്‍ അടച്ചുപൂട്ടില്ലാത്ത മോര്‍ച്ചറിത്തറയില്‍ പോസ്റ്റ്‌മോര്‍ട്ടം കാത്തുകിടക്കുന്ന പ്രേതങ്ങളെപ്പോലെ നിരന്നുകിടക്കുന്ന മനുഷ്യരൂപങ്ങള്‍! 
യാത്രക്കാരി ഭയപ്പാടോടെ ചുറ്റും നോക്കി: ഇത്‌ പ്രേതനഗരിയോ റെയില്‍വേസ്റ്റേഷനോ? 
ഭാരിച്ച ട്രോളിബാഗുമുരുട്ടി, വീര്‍ത്ത തോള്‍സഞ്ചിയും താങ്ങി മുന്നോട്ടുനീങ്ങവെ പിന്നില്‍നിന്നും ഉറക്കച്ചടവുള്ളൊരു ശബ്‌ദം: `ബാഗുകള്‍ ചെക്കു ചെയ്‌തിട്ടു പോകുക.'
ഓഹ്... കഞ്ചാവുപൂക്കുന്ന കുന്നുകളെ വന്‍നഗരങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന റയില്‍വേസ്റ്റേഷനാണല്ലോയിത്‌!
 ആയാസപ്പെട്ട്‌ ട്രോളിബാഗ്‌ പൊക്കിയെടുത്ത്‌ മുന്നില്‍ കണ്ട സ്‌കാനറില്‍ വച്ചു.
ചീര്‍ത്ത കണ്ണുകള്‍ സ്‌കാനര്‍ഡിസ്‌പ്ലേയിലേക്ക്‌ തുറന്നുവച്ച പൊലീസുകാരന്‍ പാതിമയക്കത്തിലാണ്‌.
 ചെക്കിംഗ്‌ കഴിഞ്ഞ്‌, പടിക്കെട്ടുകള്‍ കയറിയിറങ്ങിച്ചെന്നത്‌ വിജനതപുതച്ചുറങ്ങുന്ന പ്ലാറ്റ്‌ഫാമിലേക്ക്‌! കണ്ണെത്തുവോളവും മഞ്ഞവെളിച്ചത്തില്‍ മുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ശൂന്യത. 
പാതിരാനേരത്ത്‌ ഒറ്റയ്‌ക്കുസഞ്ചരിക്കുന്ന തന്റേടക്കാരിയെ കോണ്‍ക്രീറ്റുബഞ്ചുകള്‍ തുറിച്ചുനോക്കി. നീ കേരളത്തുകാരിയാണല്ലേ?എന്ന ചോദ്യവുമായി വൃത്തിയുള്ളൊരു ബഞ്ച്‌ സൗഹൃദംകാട്ടിച്ചിരിച്ചു. അതിന്മേല്‍ തോള്‍സഞ്ചി ഇറക്കിവച്ച്‌, ട്രോളിബാഗ്‌ കാല്‍ക്കല്‍ ചേര്‍ത്തുവച്ച് ചുറ്റുപാടുകളിലേക്ക്‌ പായിച്ച കണ്ണുകളില്‍ തെളിഞ്ഞത്‌ മദ്ധ്യയാമത്തിന്‍റെ  നിശ്ശബ്‌ദതയില്‍ നീണ്ടുകിടക്കുന്ന റെയില്‍പാളങ്ങള്‍.

 പാളങ്ങള്‍ക്കപ്പുറത്ത്‌ ആളനക്കമില്ലാത്ത വിശാലമായ കാത്തിരിപ്പിടം, അതിനുമപ്പുറത്ത്‌ ഉറക്കംതൂങ്ങുന്ന സേവനമുറികള്‍... 
`ഇത്‌ നിശ്ശബ്‌ദസുന്ദരമായ പ്രേതഭൂമിയിലെ റെയില്‍വേസ്റ്റേഷന്‍. അസമയത്ത്‌ അതിക്രമിച്ചുകടന്നെത്തിയ മനുഷ്യസ്‌ത്രീയേ ഞങ്ങളുടെ സുഖനിദ്രയ്‌ക്ക്‌ ഭംഗം വരുത്താതിരിക്കൂ...' ചുരങ്ങളിലൂടെ ചൂളംവിളിച്ചെത്തിയ ശീതക്കാറ്റിനൊപ്പം ഒരശരീരി കൂടി മന്ത്രിക്കുന്നുവോ! 
യാത്രക്കാരി മങ്കിക്യാപ്പുകൊണ്ട്‌ ചെവിരണ്ടും മൂടി. 
വണ്ടിയെത്തുന്നതിനുമുമ്പ്‌ ഒരുറക്കത്തിനുള്ള സമയം ബാക്കിയുണ്ട്‌. പക്ഷേ.... ഉറങ്ങുന്നതിനിടയില്‍ ബാഗുകള്‍ മോഷണംപോയാലോ? അതിനുള്ളില്‍ പല സ്ഥലങ്ങളില്‍നിന്നായി ബന്ധുക്കള്‍ക്കുവേണ്ടി വാങ്ങിയ വിശേഷപ്പെട്ട വസ്‌ത്രങ്ങളും കരകൗശലവസ്‌തുക്കളുമുണ്ട്‌, സുഹൃത്തുക്കള്‍ക്ക്‌ സമ്മാനിക്കാനുള്ള സിക്കിമിലെ ബുദ്ധനും പുരിയിലെ ജഗന്നാഥനും കൊണാര്‍ക്കിലെ സൂര്യദേവനും ചന്ദ്രഭാഗയിലെ ചകിരിനിര്‍മ്മിതികളുമൊക്കെയുണ്ട്‌. ആഴ്‌ചകള്‍നീണ്ട സാഹസയാത്രയുടെ അവസാനഘട്ടത്തിലാണല്ലൊ  ഈ യാത്രക്കാരി.
ഉറക്കംപൂണ്ടടയുന്ന കണ്ണുകളെ ബലമായി തുറന്നുപിടിച്ചിരിക്കെ പടിക്കെട്ടിനു പിന്നില്‍നിന്ന്‌ രണ്ടു തുറിച്ചകണ്ണുകള്‍ തന്നിലേക്കു നീളുന്നതായി യാത്രക്കാരിക്കു തോന്നി. മറ്റുയാത്രക്കാരാരെങ്കിലും വരുന്നുണ്ടോ എന്ന്‌ തിടുക്കപ്പെട്ട്‌ തിരിഞ്ഞുനോക്കുന്നതിനിടയില്‍ പിന്നില്‍ പതുങ്ങിനിന്ന കണ്ണുകളുടെ ഉടമ യാത്രികയുടെ മുന്നിലെത്തി. പെണ്ണിന്റെ ചര്‍മ്മം ചുറ്റിയ ഒരസ്ഥികൂടമായിരുന്നു അത്‌. മുഷിഞ്ഞ നൈലോണ്‍സാരിയും ബ്ലൗസും കൊണ്ട്‌ പുറംപൊതിഞ്ഞ ആ വികൃതരൂപത്തിന്‍റെ  താടിയെല്ലുകള്‍ തുറന്നടഞ്ഞു. തനിക്ക്‌ പോകേണ്ട ട്രെയിനിന്റെ പേരും സമയവും ചോദിച്ചതാണെന്നു മനസ്സിലാക്കിയ യാത്രക്കാരി വിവരം പറഞ്ഞു: സമയമെത്രയായി എന്നാണ്‌ അടുത്തചോദ്യമെന്നു കരുതി വാച്ചില്‍നോക്കി കൃത്യസമയം പറഞ്ഞുകൊടുത്തു. ഇനിയും സമയമുണ്ട്‌ എന്ന്‌ പിറുപിറുത്തുകൊണ്ട്‌ ആ രൂപം യാത്രക്കാരിക്കരികില്‍ കുത്തിയിരുന്ന്‌ ഒരു മോഷ്‌ടാവിന്‍റെ  ആര്‍ത്തിയോടെ അവരുടെ കൈയിലും കാതിലും കഴുത്തിലുമൊക്കെ കണ്ണെറിഞ്ഞു. സ്വയരക്ഷയെന്നോണം കാതും കഴുത്തും കൈകളും ദുപ്പട്ടകൊണ്ട്‌ മൂടി ബാഗുകള്‍ ശരീരത്തോടു ചേര്‍ത്തുപിടിച്ച്‌ യാത്രക്കാരി ഉണര്‍ന്നിരുന്നു. 
കുറേക്കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ ഒരു ചെറുപ്പക്കാരന്‍ പടികളിറങ്ങിവരുന്നതും ആ രൂപം എണീറ്റ്‌ അയാളുടെ അരികിലേക്ക്‌ പോകുന്നതും കണ്ടു. എന്തൊക്കെയോ നിര്‍ദ്ദേശങ്ങള്‍ കൈമാറിയശേഷം അയാള്‍ അവിടെയൊക്കെ ചുറ്റിപ്പറ്റിനില്‍ക്കുകയും ആ രൂപം വീണ്ടും തന്റെയരികില്‍ നിലയുറപ്പിക്കുകയും ചെയ്‌തതോടെ .യാത്രക്കാരിയുടെ മനസ്സില്‍ ഭയവിചാരങ്ങളുടെ വേലിയേറ്റം തുടങ്ങി. തീര്‍ച്ചയായും ഇവര്‍ മോഷ്‌ടാക്കള്‍ തന്നെ. ഏതുനിമിഷവും തന്‍റെ  കഴുത്തിലെ സ്വര്‍ണ്ണച്ചെയിന്‍ പൊട്ടിച്ചെടുത്തേക്കാം, കമ്മലുകള്‍ കാതോടെ പറിച്ചെടുത്തേക്കാം, കൈത്തണ്ടയിലെ ഇറുകിയ വളകള്‍ കയ്യോടെ മുറിച്ചെടുത്തേക്കാം. രക്തത്തില്‍ കുതിര്‍ന്ന സ്വന്തം ശരീരം കാഴ്‌ചയില്‍ നിറച്ചുകൊണ്ട്‌ യാത്രക്കാരിയുടെ ഉള്‍നാവ്‌ സഹായത്തിനായി നിലവിളിച്ചു. കേള്‍വിക്കാരില്ലാത്ത നിലവിളികളെ സ്വയം വിഴുങ്ങിക്കൊണ്ട്‌ അവര്‍ മോഷ്‌ടാക്കളില്‍ മിഴിനട്ടിരുന്നു.
മണി ഒന്നര. ട്രെയിന്‍ വരാന്‍ ഇനിയും സമയം ബാക്കി. ഈ മോഷ്‌ടാക്കള്‍ തന്റെ കണ്ണുകളില്‍ നിദ്രയെത്തുന്നതും കാത്തുനില്‍പാ ണോ? യാത്രക്കാരി കണ്ണുകളില്‍നിന്ന്‌ ഉറക്കത്തെ ഓടിച്ചുവിട്ടു.
ആശങ്കയുടെ മറ്റൊരു നിമിത്തമെന്നപോലെ ഇഴഞ്ഞെത്തിയ ഭാരവണ്ടി മുന്നിലെ പാളത്തില്‍ നിലയുറപ്പിച്ചു. തുറന്ന ബോഗികളില്‍ വെളുത്ത പാറകള്‍ കൂര്‍ത്തുനില്‍ക്കുന്നു. ഏതോ കുന്നിന്‍റെ  അസ്ഥിത്തുണ്ടുകള്‍! പുതിയപാതകള്‍ക്ക്‌ നിലമൊരുക്കാനാവും. 
പിന്നിലെ പാളത്തില്‍ വിശ്രമിക്കുന്ന യാത്രക്കാരില്ലാത്ത വണ്ടി. മുന്നില്‍ പാറവണ്ടി. ഏകാകിയായി ഒരു തുരങ്കത്തില്‍ അകപ്പെട്ടാലെന്നപോലെ യാത്രക്കാരിയുടെ ഉള്ളം ഭയംകൊണ്ട്‌ നിറഞ്ഞു. 
ഒളിസ്ഥലങ്ങളില്‍നിന്ന്‌ പുറത്തുചാടിയ എലികള്‍ ബാഗിനു ചുറ്റും ഓടിക്കളിക്കാന്‍ തുടങ്ങിയതോടെ ഉളിപ്പല്ലന്മാരായ എലികളും 
ആശങ്കകളില്‍ കടന്നുകൂടി. വീട്ടിലെ കുട്ടികള്‍ക്കായി ഭൂട്ടാനിലെ ആപ്പിളും ചുവന്നരി വറുത്തതും ബംഗാള്‍കേക്കും കരുതിവച്ച ട്രോളിബാഗ്‌ മുന്നിലേക്ക്‌ നീക്കിവച്ച്‌ സിപ്പുകള്‍ ഭദ്രമാണെന്നുറപ്പുവരുത്തുമ്പോള്‍ ഒരു പതാകച്ചുരുള്‍ കണ്ണില്‍ തെളിഞ്ഞു. ഹിമാലയത്തിന്റെ താഴ്‌വരയിലുള്ള പുരാതനമായ ബുദ്ധക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രവചനസിദ്ധിയുള്ളൊരു സന്യാസി നാളും പേരും നോക്കി തിരഞ്ഞെടുത്തുനല്‍കിയ പ്രാര്‍ത്ഥനാപതാകയായിരുന്നു അത്‌. അതിലെഴുതിയിരിക്കുന്ന ഉച്ചാടനമന്ത്രങ്ങളും പ്രാര്‍ത്ഥനകളും സകലവിധ ബാധകളില്‍നിന്നും കാത്തുകൊള്ളുമെന്ന സന്യാസീവചനം മഞ്ഞുമലകള്‍ തുളച്ച്‌ കാതിലെത്തി. ദിവ്യമായൊരു കാവല്‍മന്ത്രം കൈയ്യിലുള്ളപ്പോള്‍ താനെന്തിനാണ്‌ മോഷ്‌ടാക്കളെയും എലികളെയും ഭയപ്പെടുന്നത്‌! യാത്രക്കാരി പ്രാര്‍ത്ഥനാപതാക പുറത്തെടുത്ത്‌ ചുരുള്‍നിവര്‍ത്തിനോക്കി. അതില്‍ ബുദ്ധന്മാരുടെ രക്ഷാമൂര്‍ത്തിയായ ഗുരുപത്മസംഭവ പത്‌നിമാരായ മെന്തരാവയോടും യെഷേ സൊഗ്യാലിനോടുമൊപ്പമുള്ള ചിത്രം മുദ്രണം ചെയ്‌തിരിക്കുന്നു. അതിനു താഴെയായി പ്രകൃതിവര്‍ണ്ണങ്ങള്‍ ചാലിച്ചെഴുതിയ പ്രാര്‍ത്ഥനാമന്ത്രങ്ങളും. വായിക്കാനറിയാത്ത മന്ത്രങ്ങളില്‍ മിഴിനട്ട്‌ യാത്രക്കാരി ഗുരുവിനെ സ്‌മരിച്ചു. 
ചോരയൂറ്റുന്ന കൊതുകുകളെ ആട്ടിത്തുരത്തിയും ഇടയ്‌ക്കിടെ മുഴങ്ങുന്ന അറിയിപ്പുകള്‍ക്ക്‌ കാതോര്‍ത്തുമിരിക്കെ സ്‌പെഷ്യല്‍ട്രെയിനിലേക്കുള്ള രണ്ടു യാത്രക്കാര്‍ കൂടി വന്നുചേര്‍ന്നു. യാത്രക്കാരിയുടെ മുഖത്ത്‌ ഭയമോചനത്തിന്റെ തെളിച്ചം പരന്നു. മോഷ്‌ടാക്കളുടെ മുഖത്ത്‌ നിരാശപടരുന്നതും ചെറുപ്പക്കാരന്‍ തുറിച്ചുനോട്ടക്കാരിയെ അരികില്‍വിളിച്ച്‌ എന്തോ പറഞ്ഞിട്ട്‌ പടിക്കെട്ടുകള്‍ കയറിപ്പോകുന്നതും കണ്ടു. 
പൊടുന്നനെ മറ്റൊരു ചെറുപ്പക്കാരന്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. പ്രതീക്ഷയോടെ അരികിലെത്തിയ സ്‌തീരൂപത്തോട്‌ `ഇതില്‍ ഒന്നുമില്ല' എന്ന്‌ വേവലാതിപ്പെട്ടുകൊണ്ട്‌ കൈയിലിരുന്ന മണിപേഴ്‌സ്‌ പാളങ്ങള്‍ക്കിടയിലേക്ക്‌ വലിച്ചെറിഞ്ഞു. അതിന്‍റെ  വായ്‌തുറന്ന്‌ പുറത്തു ചാടിയ കടലാസ്സുതുണ്ടുകള്‍ ഏതോ അപരിചിതന്‍റെ  യാത്രാരേഖകളു ടെയും വിസാകാര്‍ഡിന്‍റെയുമൊക്കെ   രൂപത്തില്‍ ചിതറിക്കിടന്നു. സാമ്പത്തികമനുഷ്യന്‌ അത്യാവശ്യമായ കാര്‍ഡുകളും കടലാസുകളും പാഴ്‌വസ്‌തുക്കള്‍ മാത്രമായി മാറുന്ന കാഴ്‌ച കണ്ട്‌ അമ്പരന്നിരുന്ന യാത്രക്കാരിക്കു മുന്നിലൂടെ ഒരു കായികതാരത്തിന്‍റെ  മെയ്‌വഴക്കത്തോടെ അയാള്‍ പാറവണ്ടി ചാടിക്കടന്ന്‌ പുറത്തേക്കുള്ള വഴിയില്‍ മറഞ്ഞു.
സമയം രണ്ടുനാല്‍പത്‌. വണ്ടിവരാന്‍ അഞ്ചുമിനിറ്റ്‌ മാത്രം ബാക്കി. മൂന്നാംനമ്പര്‍ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമില്‍ പാറവണ്ടി. സ്‌പെഷ്യല്‍ ട്രെയിന്‍ എവിടെയായിരിക്കും എത്തുക? യാത്രക്കാരിക്ക്‌ അങ്കലാപ്പായി. 
ഒടുവില്‍, ആശങ്കയ്‌ക്ക്‌ വിരാമമിട്ടുകൊണ്ട്‌ അറിയിപ്പു മുഴങ്ങി: യാത്രക്കാരുടെ ശ്രദ്ധയ്‌ക്ക്‌ : കമാഖ്യ-സെല്‍ദ സ്‌പെഷ്യല്‍ ട്രെയിന്‍ ഇരുപതുമിനിറ്റ്‌ വൈകിയോടുന്നു. ഓഹ്‌, സമാധാനമായി. അപ്പോഴേക്കും പാറവണ്ടി പോകുമായിരിക്കും. 
ഇതിനകം നാലഞ്ചു യാത്രക്കാര്‍കൂടി എത്തിച്ചേര്‍ന്നിരുന്നു. ചിലര്‍ റെയില്‍വേയുടെ കൃത്യനിഷ്‌ടയില്ലായ്‌മയില്‍ കുണ്‌ഠിതപ്പെട്ടുകൊണ്ട്‌ പ്ലാറ്റ്‌ഫാമിലേക്കിറങ്ങാതെ മേല്‍പ്പാലത്തില്‍ത്തന്നെ നില്‌പാണ്‌; അവസാനനിമിഷം പ്ലാറ്റ്‌ഫാമിനും മാറ്റം വന്നാലോ?
മൂന്നുമണിയായപ്പോഴേക്കും പാറവണ്ടി മെല്ലെമെല്ലെ മുന്നോട്ടുനീങ്ങി. മേല്‍പ്പാലത്തില്‍ നിന്നവര്‍ പ്ലാറ്റ്‌ഫാമിലേക്കിറങ്ങിവന്നു. കുശലവര്‍ത്തമാനങ്ങളും ഒച്ചയനക്കങ്ങളുമായി പ്ലാറ്റ്‌ഫാമിന്‌ ജീവന്‍വച്ചു. 
ഭയാശങ്കകളകന്ന യാത്രക്കാരിയുടെ തെളിഞ്ഞ കണ്ണുകള്‍ തുറിച്ചുനോട്ടക്കാരിയെ തിരഞ്ഞു.
 അവള്‍ പടിക്കെട്ടിനടിയില്‍ തലമൂടിക്കിടക്കുന്ന മനുഷ്യരൂപത്തിനരികില്‍ തളര്‍ന്നിരുന്ന്‌ കണ്ണീര്‍വാര്‍ക്കുന്നു! 
മറുപടി കിട്ടാത്തൊരു ചോദ്യം യാത്രക്കാരിയുടെ മനസ്സിലൂടെ മിന്നല്‍ച്ചീളുപോലെ കടന്നുപോയി.

Sunday, 22 October 2017

മാറ്റം (കഥ) - എസ്‌.സരോജം










`ഇവരെ രണ്ടുപേരെയും നമുക്ക്‌ ഇവിടെനിന്ന്‌ മാറ്റിയാലോ?                                                 

              പ്രദര്‍ശനക്കൂട്ടിലെ ബോധിസത്വന്‍റെയും                                  മാവോയുടെയും ശില്‍പങ്ങളില്‍ കണ്ണയച്ചുകൊണ്ട്‌ രേണുക ചോദിച്ചു. 
`എന്താ നിന്‍റെ ഉദ്ദേശം?' സഖാവ്‌ സുബോധ്‌ കൃഷ്‌ണന്‍ ചോദ്യഭാവത്തില്‍ അവളെ നോക്കി.

`ഇന്നലെ വന്ന ഫെങ്‌ഷുയി ഐറ്റംസ്‌ ഇവിടെ വച്ചാല്‍ നല്ല എക്‌സ്‌പോഷറാവും.' ഒരു കച്ചവടതന്ത്രം അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഭാവത്തില്‍ അവള്‍ പറഞ്ഞു.
`ഫീല്‍ ദി ഏസ്‌തറ്റിക്‌ ആന്റ് ഐഡിയോളജിക്കല്‍ ഡൈവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ്‌ ആര്‍ട്ട്‌ ആന്റ്‌ ക്രാഫ്‌റ്റ്‌ അണ്ടര്‍ ഒണ്‍ റൂഫ്‌' എന്ന പരസ്യവാചകത്തില്‍ നോക്കിക്കൊണ്ട്‌, ഒരു ചെറുചിരിയോടെ അയാള്‍ പറഞ്ഞു: `ആയിക്കോട്ടെ. രണ്ടുപേരെയും എന്‍റെ മുറിയിലേക്ക്‌ മാറ്റി പ്രതിഷ്‌ഠിച്ചോളൂ.' 
പഴമയുടെ ഗന്ധം വമിച്ചിരുന്ന ആര്‍ട്ട്‌സ്‌ ഷോപ്പിന്‌ പുതുമയുടെ മണവും പ്രസരിപ്പുമുണ്ടായത്‌ അവള്‍ ജോലിക്കെത്തിയതോടെയാണ്‌. സുബോധ്‌ ആര്‍ട്ട്‌സ്‌ ആന്റ്‌ ഹാന്റിക്രാഫ്‌റ്റ്‌സ്‌ എന്ന പേരിനു താഴെ ആകര്‍ഷകമായ പരസ്യവാചകം എഴുതിച്ചേര്‍ത്തത്‌ അവളുടെ നിര്‍ബന്ധത്തിനു വഴങ്ങിയായിരുന്നു. പക്ഷേ അതെത്ര നന്നായി എന്ന്‌ ദിവസങ്ങള്‍ക്കുള്ളില്‍ ബോദ്ധ്യമാവുകയും ചെയ്‌തു. ആദിവാസി കോളനിയിലെ തൊഴില്‍രഹിതരായ ചെറുപ്പക്കാര്‍ ഈറത്തണ്ടുകൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്ന പേനയും കരകൗശലവസ്‌തുക്കളുമല്ലാതെ കസ്റ്റമേഴ്‌സിനെ ആകര്‍ഷിക്കാന്‍ പറ്റിയ മോഡേണ്‍ ഐറ്റംസ്‌ ഒന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല കടയില്‍. അടുക്കളയൊഴികെ ആകെ രണ്ടുമുറികള്‍ മാത്രമുള്ള വീടിനെ കരകൗശലവസ്‌തുക്കളുടെ വില്‍പ്പനകേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റിയത്‌ ലാഭം പ്രതീക്ഷിച്ചുമായിരുന്നില്ല; വെറുമൊരു സാമൂഹ്യസേവനം എന്നുമാത്രമേ കരുതിയിരുന്നുള്ളൂ. കൃത്രിമച്ചായങ്ങളുടെ വിഷം കലരാത്ത നാടന്‍ ഉല്‍പ്പന്നങ്ങള്‍ക്ക്‌ ആദ്യമൊക്കെ നല്ല ഡിമാന്റായിരുന്നു. പിന്നെപ്പിന്നെ മോടിയില്ലാത്തതും വിലകുറഞ്ഞതുമായ പഴയ ഇനങ്ങളോട്‌ ആളുകള്‍ക്ക്‌ താല്‍പര്യം കുറഞ്ഞുതുടങ്ങി. വിലപിടിപ്പുള്ള പുതിയ ഇനങ്ങള്‍ വരുത്തിവച്ച്‌ വില്‍പ്പന കൊഴുപ്പിക്കുന്നതില്‍ താത്‌പര്യം തോന്നിയതുമില്ല. അങ്ങനെ ആര്‍ക്കും വേണ്ടാത്ത കുറേ സാധനങ്ങള്‍ പുരാവസ്‌തുക്കളെപ്പോലെ തട്ടുകളില്‍ പൊടിയടിച്ചിരിക്കുമ്പോഴാണ്‌ രേണുകയുടെ വരവ്‌.
'ആളുകളുടെ ആവശ്യങ്ങള്‍ അറിഞ്ഞുവേണം സാധനങ്ങള്‍ക്ക്‌ ഓര്‍ഡര്‍ നല്‍കേണ്ടത്‌, അല്ലാതെ സാമൂഹ്യസേവനം എന്നുപറഞ്ഞ്‌ എന്തെങ്കിലുമൊക്കെ വരുത്തിവച്ചാല്‍ വിറ്റുപോവില്ല.'
ബുദ്ധിമതിയായ രേണുക പുതിയ തലമുറയുടെ കച്ചവടതന്ത്രങ്ങള്‍ ഓരോന്നായി പരീക്ഷിച്ചുതുടങ്ങി. കട ലാഭകരമായി നടത്തിക്കൊണ്ടുപോകേണ്ടത്‌ അവളുടെ ആവശ്യമാണിപ്പോള്‍. മാസങ്ങള്‍ക്കുമുമ്പ്‌ ഒരു ബൈക്കപകടത്തില്‍ ഭര്‍ത്താവ്‌ മരണപ്പെട്ടതോടെ അവള്‍ക്കും കുഞ്ഞിനും ജീവിതം വഴിമുട്ടി. തല്‍ക്കാലം ചെറിയൊരു വരുമാനം ആയിക്കോട്ടെ എന്നുകരുതിയാണ്‌ അവളെ കടയിലേക്ക്‌ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവന്നത്‌. സ്‌നേഹിതന്‍റെ മകളാണെങ്കിലും തനിക്ക്‌ സ്വന്തം മകളെപ്പോലെയാണവള്‍. അവളും കുഞ്ഞും പട്ടിണിയാവാതെ നോക്കേണ്ടത്‌ തന്‍റെ കടമയാണെന്ന തോന്നലാവാം അവളുടെ പുതിയ കച്ചവടതന്ത്രങ്ങള്‍ക്ക്‌ സമ്മതം മൂളാന്‍ അവശനായ തനിക്ക്‌ പ്രേരണയാവുന്നത്‌. അതോ ആദര്‍ശ വഴികളില്‍ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയവന്‍റെ നിസ്സഹായതയോ? എന്തായാലും തനിച്ചിരുന്ന്‌ തുരുമ്പുപിടിച്ച ചിന്തകളെ കുറച്ചെങ്കിലും മിനുസപ്പെടുത്താന്‍ രേണുവിനും കുഞ്ഞിനും സാധിക്കുന്നു എന്നത്‌ സത്യമാണ്‌.
രേണുക ബുദ്ധനെയും മാവോയെയും പ്രദര്‍ശനച്ചുവരില്‍നിന്ന്‌ ഇളക്കിയെടുത്ത്‌ തുടച്ചുമിനുക്കി അകത്തെ ചുവരില്‍ വച്ചു. ഈ കട തുടങ്ങിയകാലത്ത്‌ അവരിലായിരുന്നു എല്ലാവരുടെയും നോട്ടമെത്തിയിരുന്നത്‌. അന്ന്‌ അവരെ രണ്ടുപേരെയും ബോധപൂര്‍വ്വം മുന്നില്‍ത്തന്നെ പ്രതിഷ്‌ഠിക്കുകയായിരുന്നു. വിപ്ലവരാഷ്‌ട്രീയം വിട്ടുപോന്ന കാലത്ത് മനസ്സിന്‍റെ അശാന്തികളെ ശാന്തചിത്തനായ ബുദ്ധന്‍റെ ശില്‍പത്തില്‍ ആവാഹിച്ചിരുത്താനുള്ള വിഫലശ്രമം. ബുദ്ധന്‍റെ അഹിംസയും മാവോയുടെ വിപ്ലവവും ഇന്ന്‌ കാലഹരണപ്പെട്ട ചിന്തകള്‍ മാത്രമായിരിക്കുന്നു. ഇനി രണ്ടാള്‍ക്കും പറ്റിയത്‌ അല്‍പം ഇരുട്ടുള്ള ഇടം തന്നെ.

`രേണൂ, നീ വല്ലാതെ വിയര്‍ക്കുന്നല്ലോ കുട്ടീ. അല്‍പം വിശ്രമിക്ക്‌. ബാക്കി നാളെയാവാം.' `ജോലിചെയ്‌താല്‍ വിയര്‍ക്കും. അതിനര്‍ത്ഥം വിശ്രമിക്കണം എന്നല്ല. ഇതുമുഴുവന്‍ ഇന്നുതന്നെ അടുക്കിവയ്‌ക്കണം. നാളെ അമ്പലത്തില്‍ ഉല്‍സവം തുടങ്ങുകയല്ലേ. ഒരാഴ്‌ചകൊണ്ട്‌ ഇതെല്ലാം വിറ്റുതീരും. അതിനുമുമ്പ്‌ കുറേ നല്ല ഐറ്റംസ്‌ കൂടി വരുത്തിവയ്‌ക്കണം.'
അവള്‍ അടുക്കിവച്ച പുതിയ ഐറ്റങ്ങളിലേക്കു സുബോധിന്റെ ശ്രദ്ധതിരിഞ്ഞു. ബുദ്ധനിരുന്ന സ്ഥാനത്ത്‌ കുബേരന്‍. മാവോയിരുന്ന സ്ഥാനത്ത്‌ നഖങ്ങളില്‍ രത്‌നങ്ങള്‍ മുറുക്കിപ്പിടിച്ച ഡ്രാഗണ്‍. താഴത്തെ റാക്കുകളില്‍ ക്രിസ്റ്റല്‍ ഗ്ലോബ്‌, വായില്‍ നാണയം തിരുകിയ മൂന്നുകാലന്‍ തവള, ടോര്‍ട്ടോയിസ്‌, മല്‍സ്യജോഡികള്‍, താറാറ്വുകള്‍.... എല്ലാം മാറുന്ന ചൈനയുടെ ഭാഗ്യപ്രതീകങ്ങള്‍!
`ഇതൊക്കെ ഇവിടെ വിറ്റുപോവുമോ രേണൂ?' അയാള്‍ ആശങ്കയോടെ ചോദിച്ചു.
`കൊള്ളാം! ഇവിടെ ഇതിനൊക്കെ വലിയ ഡിമാന്റല്ലേ, അന്ധവിശ്വാസത്തിന്‍റെ ചില്ലകള്‍ പടരുന്നത്‌ ഇസങ്ങളെക്കാള്‍ വേഗത്തിലാണ്‌.'
`എന്നാലും...... വിപ്ലവസൂര്യന്‍റെ നാട്ടില്‍നിന്നും ഇപ്പോള്‍ ഇതൊക്കെയാണല്ലൊ ഇങ്ങോട്ടുവരുന്നത്‌!'
`ഇപ്പോള്‍ അവിടെ മുഴങ്ങുന്നത്‌ മാവോസൂക്തങ്ങളോ വസന്തത്തിന്‍റെ ഇടിമുഴക്കങ്ങളോ അല്ലല്ലോ. `ദി കാര്‍ണല്‍ പ്രെയര്‍മാറ്റ്‌' പോലുള്ള രതിസാഹിത്യങ്ങളും വിലകുറഞ്ഞ കച്ചവടതന്ത്രങ്ങളുമൊക്കെയല്ലേ? ഇവിടെയും പീക്കിംഗ്‌ റേഡിയോവിനു കാതോര്‍ത്തിരുന്ന വിപ്ലവജീവികളുടെ വംശമറ്റില്ലേ?'
അവളുടെ ചോദ്യങ്ങള്‍ അറുപതുകളിലെയും എഴുപതുകളിലെയും വിപ്ലവ രാഷ്‌ട്രീയത്തിന്‍റെ പഴകിപ്പൊടിഞ്ഞ താളുകള്‍ അയാള്‍ക്കുമുന്നില്‍ തുറന്നിട്ടു. ആ താളുകള്‍ക്കിടയില്‍നിന്ന്‌ ഒരു ചുവന്ന പീലിയെടുത്ത്‌ അയാള്‍ പ്രണയപൂര്‍വ്വം തഴുകാന്‍തുടങ്ങി. ദൂരബോധമില്ലാത്ത സ്വപ്‌നയാനംപോലെ അത്‌ അയാളെയുംകൊണ്ട്‌ പറന്നു; അകലേക്കകലേക്ക്‌; ഒരു ചുവന്നനക്ഷത്രത്തിലേക്ക്‌.